Kunst niet alleen in, maar ook rondom het DA


De Zone

In het bos aan de rand van het terrein van het klooster heeft de kunstenares Dagmar Demming in het kader van de Sculpturenbiennale 2001 een klank- en lichtinstallatie opgebouwd. De kunstenares reisde als “fee”door de Kreis Steinfurt en heeft mensen van diverse leeftijden, uit uiteenlopende lagen van de samenleving en van allerlei afkomst de standaardvraag uit sprookjes gesteld: “u mag drie wensen doen!” Daarna heeft zij een collage van ca. 500 van de genoemde wensen, die in een rustig ritme worden uitgesproken, samengevoegd met hypermoderne lichttechniek tot de poëtische en geheimzinnige installatie “De Zone”. De opmerking aan het eind van de projectbeschrijving moet ook worden beschouwd als “gebruiksaanwijzing” voor het kunstwerk: “Je bewust worden van je eigen wensen betekent dat je al op weg bent deze wensen werkelijkheid te laten worden.”

www.kreis-steinfurt.de


Het Labyrint

Heel andere gevoelens worden opgewekt door het labyrint “Waiting for the Barbarians” van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar Kendell Geers. Toen aan het begin van de zomer van 2001 met opbouw van het labyrint werd begonnen, ontstond er nogal wat consternatie. Veel mensen vonden het labyrint “lelijk, bedreigend en afstotend” enz., precies de confrontatie waar de kunstenaar op uit was. Zijn artistieke strategie kenmerkt zich door nauwkeurig geconstrueerde shockmomenten, die met verstorende beelden de normale manier van waarnemen van de toeschouwer uit het evenwicht brengen. Het Labyrint is echter ook een werk dat betrekking heeft op de historie van deze plaats: “Al voordat ik in dit gebied aankwam, wist ik al dat mijn werk verbonden zou zijn met de Dertigjarige Oorlog – een andere keuze was er niet.” Daarmee is Het Labyrint ook een metafoor voor de vergeefse pogingen van de nonnen van Gravenhorst zich te beschermen tegen plunderend rondtrekkende soldaten. Uiteindelijk leidden deze pogingen ertoe dat in het naburige Bevergern een kloosterhof werd gebouwd en een “nonnenpaadje” (nu een wandelpad) daarnaartoe werd aangelegd, dat diende als eventuele vluchtroute.

Ook in andere opzichten leidt deze plek tot associaties met een gewelddadig verleden. Het Teutoburger Wald, nu een gebied van wandeltoeristen, was eens het toneel van de Varusslag en werd het symbool van de overwinning van de “barbaarse” Germanen over de Romeinse legioenen.

Wanneer u ziet hoeveel fietstoeristen of gezinnen met kinderen in het weekeinde met veel plezier door het labyrint dolen, dan blijkt dat Het Labyrint ook een speelse kant heeft.

Meer informatie vindt u in de catalogus bij de „Skulptur Biennale – Münsterland 2001“, ISBN 3-932809-22-x

www.kreis-steinfurt.de


De Wilgenfuik

De Wilgenfuik is een 50 meter lang speels, levend en groen kunstwerk van Marcel Kalberer dat met de helpende hand van vrijwilligers uit Hörstel en omgeving is opgericht naast het historische kloostercomplex. Dit uit wilgentakken gebouwde kunstwerk verwijst naar de door cisterciënzer nonnen bedreven visvangst en hun waterbouwkundige vaardigheden. Daarom heeft het kunstwerk de vorm van een enorme fuik. Het is bedoeld om er een romantische wandeling onderdoor te maken en als locatie voor buitenactiviteiten van het Kunsthaus.


DA te midden van bossen, weilanden en waterwegen

Het DA, Kunsthaus Kloster Gravenhorst ligt aan de noordrand van het Teutoburger Wald, in het stroomgebied van de rivier de Aa, ingebed in een landschap dat rijk is aan bossen en uitgestrekte weilanden. Aan de zuidkant, aan de overzijde van de autosnelweg A30, die het klooster scheidt van zijn natuurlijke omgeving en zijn oorspronkelijke landerijen, loopt de toeristische wandelroute “Hermannsweg”.

Hier bevindt zich ook een zandsteengroeve, nu gesloten, waar het Gravenhorster zandsteen werd gewonnen waaruit het klooster is opgetrokken. Deze steensoort is tamelijk hard en kenmerkt zich door de gele leemkleur. In de tijd van de barok werd Gravenhorster zandsteen graag gebruikt, onder andere door de bouwmeester Conrad Schlaun, die dit materiaal toepaste voor enkele gebouwen in de stad Münster. De laatste steengroeve van Gravenhorst is nog maar enkele jaren geleden definitief gesloten.

In de directe omgeving van het DA, Kunsthaus Kloster Gravenhorst vindt u nog meer interessante bezienswaardigheden en culturele trekpleisters, zoals het slot Surenburg en de plaats Rheine met het klooster en slot Bentlage en het museum Falkenhof. Andere bijzondere plaatsen, die een bezoek waard zijn, zijn de “natte driehoek”, de verbinding tussen het Mittelland- en het Dortmund-Ems-kanaal, en de Torfmoorsee.


DA is meer

De kloostertuin ademt de sfeer van een park. Het complex met grachten, hoogstamboomgaarden en bruggen uit lang vervlogen tijden ligt aan de rand van een groot kloosterbos en is een geliefde bestemming voor gezinnen, wandelaars en fietsers. Het historische “nonnenpaadje”, de vroegere vluchtroute van de nonnen naar het naburige dorp, is tegenwoordig een fraai wandelpad, dat via de “natte driehoek”, waar het Mittellandkanaal en het Dortmund-Ems-kanaal bij een grote sluis samenkomen, naar het aangrenzende Bevergern loopt. In de onrustige periode na de Dertigjarige Oorlog gebruikten adellijke dames van het klooster deze route om bij gevaar hun onderkomen in de stad te bereiken waarin nu de druk bezochte uitspanning “Kloosterhof” is ondergebracht.

Een wandeling over bijvoorbeeld de “Hermannsweg” of de “Töddenweg” laat u kennis maken met de prachtige omgeving van het Kunsthaus. Verder vindt u hier een rondwandelroute, een natuurpad en een geologische route langs de Torfmoorsee waar u van alles te weten kunt komen de fauna en de geologische bijzonderheden van de regio.

Vlakbij ligt de Dortmund-Ems-kanaal-fietsroute en dicht langs het Kunsthaus Kloster Gravenhorst loopt de bekende 100-kastelenroute. Op de binnenplaats van het klooster bevindt zich een bij het kloosterrestaurant behorend zomerterras, waar u in een idyllische sfeer kunt pauzeren voordat u uw weg over het nieuwe fietspad vervolgt, dit alles onder het motto “klooster, kunst en meer”.

Voor de bezoekers van het Kunsthaus Kloster Gravenhorst zijn er in de omgeving nog veel meer interessante toeristische bestemmingen:

  • De Surenburg, misschien wel de mooiste waterburcht van het Tecklenburger Land en bovendien de plaats van handeling van vele nationale en internationale paardensportevenementen;
  • Knollmann´s Mühle (Hörstel), technisch monument waar demonstraties van de techniek van het zagen met waterkracht worden gegeven;
  • Heimathaus (Bevergern), klein heemkundig museum met indrukwekkende verzameling kunstvoorwerpen, traditionele gebruiksvoorwerpen en sacrale kunstwerken;
  • Lünnemann´s Pättken (Dreierwalde), een 1,5 km lang natuureducatief pad;
  • Reinings Mühle (Hörstel-Dreierwalde), technisch monument met demonstraties van de toepassing van duurzame energie en waterkracht;
  • Landbouwmachinemuseum Riesenbeck (Hörstel-Riesenbeck), klein museum met een met veel toewijding samengestelde collectie landbouwwerktuigen en –machines.